УУЛ УУРХАЙН САЛБАРЫН ТАТВАРЫН ОРЛОГЫН АЛДАГДЛЫГ ТОГТООХ НЬ: МОНГОЛЫН НУТГАА
Сүүлийн жилүүдэд татварын орлогын ихээхэн алдагдлын улмаас шилжүүлгийн үнэ тогтоох нь татварын байгууллага, бодлого боловсруулагчид болон эрдэмтдийн санаа зовоосон асуудал болж байна. Энэхүү судалгаанд зохиогчид уул уурхай давамгайлсан эдийн засагтай хөгжиж буй орны хувьд шилжүүлгийн үнэ тогтоох, түүний санхүүгийн орлогод үзүүлэх нөлөөллийг шинжлэхийг зорьж байна. Бидний судалгаанд бид шилжүүлгийн үнийг тодорхойлох, шилжүүлгийн үнээс үүдэлтэй корпорацийн орлогын албан татварын алдагдлыг тооцоолохын тулд гарны уртын зарчмыг ашигласан; үүнээс гадна бид Монголын уул уурхайн компаниудын үйл ажиллагааны ашгийн хэмжээг Алс Дорнод болон Төв Азийн далайн орнуудтай харьцуулсан. Бид Монгол улс сүүлийн долоон жилийн хугацаанд уул уурхайн салбараас 44.4 тэрбум орчим төгрөгийн корпорацийн орлогын албан татварын орлого алдсан болохыг тогтоосон бөгөөд үүнийг нүүрсний компаниудын нийт үйл ажиллагааны орлогыг дунджаар 10.5%, зэсийн компаниудын 16.4%-иар тохируулснаар тооцоолсон. Энэхүү үр дүнгээс харахад уул уурхайн компаниуд буруу үнийн бодлого баримталснаар татвараас зайлсхийж байгаа нь Монголын төсвийн орлогод сөргөөр нөлөөлж байна. Энэхүү судалгаа нь шилжүүлгийн үнийн нийтлэг зарчмуудыг хэрэгжүүлэхэд хувь нэмэр оруулж, Монгол болон уул уурхай давамгайлсан эдийн засагтай ижил төстэй орнуудад татвараас зайлсхийх явдлыг бууруулах болно.
дэлгэрэнгүй>>https://doi.org/10.15549/jeecar.v11i2.1463
